Koniec WIBOR-u. Czym jest POLSTR i co zmieni się w kredytach hipotecznych?

WIBOR od lat wpływa na oprocentowanie wielu kredytów hipotecznych w Polsce. Na rynku finansowym trwa jednak reforma, której celem jest stopniowe zastąpienie tego wskaźnika nowym rozwiązaniem, czyli POLSTR. Zmiany będą wprowadzane etapami, a ich skutki mogą zainteresować zarówno osoby, które już spłacają kredyt, jak i te, które dopiero planują zakup mieszkania lub domu.

Co właściwie oznaczają skróty WIBOR i POLSTR? Czy nowy wskaźnik sprawi, że kredyty hipoteczne będą tańsze? Kiedy zmienią się zasady zawierania nowych umów i co z osobami, które mają już kredyt?

Choć nazwy mogą brzmieć skomplikowanie, ich znaczenie można wyjaśnić prostym językiem. Zacznijmy od podstaw.

1. Co to jest WIBOR i dlaczego wpływa na ratę kredytu?

WIBOR to skrót od angielskiego Warsaw Interbank Offered Rate. Jest to wskaźnik referencyjny stopy procentowej opracowywany na podstawie określonej metodologii, wykorzystującej dane z rynku finansowego.

WIBOR odzwierciedla warunki finansowania na rynku międzybankowym. W zależności od terminu i dostępnych danych jego wartość może uwzględniać między innymi informacje transakcyjne oraz kwotowania zgodnie z zasadami określonymi w metodologii.

Co ma to wspólnego z Twoim kredytem hipotecznym?

Wiele kredytów hipotecznych w Polsce ma oprocentowanie zmienne. Oznacza to, że wysokość oprocentowania może zmieniać się w trakcie spłaty zobowiązania, a wraz z nią może zmieniać się wysokość miesięcznej raty.

Oprocentowanie takiego kredytu składa się zazwyczaj z dwóch elementów:

• Wskaźnika referencyjnego, na przykład WIBOR 3M lub WIBOR 6M, którego wartość może się zmieniać.

• Marży banku, czyli składnika oprocentowania określonego w umowie, który co do zasady pozostaje stały w zakresie przewidzianym w tej umowie.

Załóżmy, że marża banku wynosi 2%, a wartość wskaźnika referencyjnego wynosi 5%.

W takim uproszczonym przykładzie oprocentowanie kredytu wynosi 7% rocznie.

Jeżeli wartość wskaźnika spadnie do 4%, a marża pozostanie na poziomie 2%, oprocentowanie obniży się do 6%. Jeżeli natomiast wskaźnik wzrośnie do 6%, oprocentowanie wzrośnie do 8%.

To przykład poglądowy, który pokazuje mechanizm działania oprocentowania. Nie przedstawia aktualnych wartości WIBOR-u ani oferty konkretnego banku.

Właśnie dlatego zmiany WIBOR-u mogą wpływać na wysokość rat kredytów hipotecznych.

Warto jednak pamiętać, że rata nie musi zmieniać się codziennie. Zależy to od warunków umowy, rodzaju zastosowanego wskaźnika i częstotliwości aktualizacji oprocentowania.

2. Dlaczego WIBOR ma zostać zastąpiony?

WIBOR jest wykorzystywany na polskim rynku finansowym od wielu lat. Z czasem pojawiła się jednak potrzeba przeprowadzenia reformy wskaźników referencyjnych i wprowadzenia nowego rozwiązania opartego na krótkoterminowych danych transakcyjnych.

W przypadku WIBOR-u metodologia dopuszcza wykorzystanie różnych rodzajów danych, zależnie od ich dostępności i zasad określonych w metodologii. Nie oznacza to więc, że każda wartość WIBOR-u jest bezpośrednim wynikiem rzeczywistych transakcji między bankami.

Nowy wskaźnik, POLSTR, został zaprojektowany inaczej. Jego podstawą są dane z rzeczywistych transakcji depozytowych zawieranych na rynku finansowym.

Celem reformy jest stopniowe przejście na nowy wskaźnik referencyjny, przy jednoczesnym zapewnieniu ciągłości istniejących umów i stabilności rynku finansowego.

Ważne jest również to, że reforma nie polega na jednorazowej zmianie wszystkich umów kredytowych. Została zaplanowana etapami, aby umożliwić instytucjom finansowym przygotowanie nowych produktów i uporządkowane zakończenie stosowania dotychczasowych wskaźników.

W maju 2026 r. KNF oraz GPW Benchmark poinformowały o planowanym zakończeniu opracowywania WIBOR-u dla najważniejszych terminów 1M, 3M i 6M z końcem 2036 r. Jednocześnie przyjęto model, w którym nowe umowy mają stopniowo przechodzić na POLSTR lub rozwiązania oparte na stałym albo okresowo stałym oprocentowaniu.

3. Czym jest POLSTR?

POLSTR to skrót od angielskiego Polish Short Term Rate, czyli polskiej krótkoterminowej stopy procentowej.

Podobnie jak WIBOR, jest to wskaźnik referencyjny wykorzystywany na rynku finansowym. Najważniejsza różnica dotyczy sposobu jego wyznaczania.

POLSTR bazuje na rzeczywistych transakcjach depozytowych typu overnight, czyli zawieranych na bardzo krótki okres, zasadniczo do następnego dnia roboczego. Wartość wskaźnika wynika z danych dotyczących transakcji uwzględnianych zgodnie z jego metodologią.

Za opracowywanie POLSTR odpowiada GPW Benchmark.

Jak można to wyjaśnić najprościej?

• WIBOR jest wyznaczany na podstawie danych określonych w jego metodologii, które mogą obejmować transakcje, kwotowania i inne dopuszczone dane.

• POLSTR opiera się na rzeczywistych transakcjach jednodniowych, a jego wartości dla dłuższych okresów można obliczać przy użyciu odpowiednich wskaźników składanych.

To ważne rozróżnienie. POLSTR nie jest po prostu nową nazwą WIBOR-u. Jest odrębnym wskaźnikiem referencyjnym, opracowywanym według innej metodologii.

4. Czym różnią się WIBOR i POLSTR?

Najłatwiej zrozumieć różnicę na przykładzie.

WIBOR 3M odnosi się do trzymiesięcznego terminu. Jego wartość jest ustalana zgodnie z metodologią WIBOR dla tego terminu.

POLSTR jest natomiast wskaźnikiem jednodniowym. Aby wykorzystać go do ustalania oprocentowania kredytu w dłuższym okresie, można zastosować odpowiedni wskaźnik składany, uwzględniający wartości POLSTR z kolejnych dni.

Nie oznacza to, że POLSTR jest po prostu średnią z ostatnich trzech miesięcy. Sposób obliczania stopy składanej zależy od przyjętej metodologii i zasad stosowania jej w danym produkcie finansowym.

W praktyce oba wskaźniki mogą zachowywać się inaczej w reakcji na zmiany warunków rynkowych.

Cecha	WIBOR	POLSTR
Podstawa wyznaczania	Dane określone w metodologii WIBOR, w tym transakcje i kwotowania	Rzeczywiste transakcje jednodniowe uwzględniane zgodnie z metodologią
Terminy	M.in. 1M, 3M i 6M	Stopa overnight oraz wskaźniki składane dla dłuższych okresów
Wykorzystanie w kredytach	W istniejących umowach, w okresie uporządkowanego wygaszania	Docelowy wskaźnik dla nowych umów objętych reformą
Sposób zmiany wartości	Zależny od metodologii i warunków rynkowych	Wynika z danych transakcyjnych, a dla dłuższych okresów z odpowiednich obliczeń

Warto pamiętać, że POLSTR nie musi być zawsze niższy od WIBOR-u. To, jak będą kształtować się oba wskaźniki, zależy od sytuacji na rynku finansowym.

Nie można również bezpośrednio porównywać dowolnych wartości tych wskaźników bez uwzględnienia ich rodzaju, terminu oraz sposobu wykorzystania w umowie.

5. Czy POLSTR oznacza niższe raty kredytów hipotecznych?

To prawdopodobnie najważniejsze pytanie dla osób planujących zakup mieszkania.

Samo zastąpienie WIBOR-u przez POLSTR nie gwarantuje niższej raty kredytu.

Dlaczego?

Ponieważ o wysokości oprocentowania decyduje nie tylko wskaźnik referencyjny, ale również marża banku oraz pozostałe warunki umowy.

Wyobraź sobie dwie oferty kredytu hipotecznego:

• Bank A oferuje oprocentowanie oparte na POLSTR i marżę 1,8%.

• Bank B oferuje oprocentowanie oparte na POLSTR i marżę 2,2%.

Nawet jeśli oba banki wykorzystują ten sam wskaźnik, oprocentowanie ich kredytów może być różne.

Znaczenie mają również inne elementy oferty, takie jak prowizje, ubezpieczenia, koszty dodatkowych produktów oraz sposób ustalania oprocentowania.

Dlatego nie warto wybierać kredytu wyłącznie na podstawie informacji, że wykorzystuje POLSTR zamiast WIBOR-u.

Najlepiej porównać całkowite oprocentowanie, wysokość raty, koszty dodatkowe oraz warunki umowy. Dopiero wtedy można ocenić, która oferta jest korzystniejsza w konkretnej sytuacji.

6. Czy kredyty oparte na POLSTR będą droższe?

Nie można z góry stwierdzić, że kredyty oparte na POLSTR będą droższe lub tańsze od kredytów opartych na WIBOR-ze.

Wynika to między innymi z różnic w sposobie wyznaczania obu wskaźników.

POLSTR bazuje na transakcjach jednodniowych, natomiast WIBOR dla określonego terminu jest wyznaczany według odrębnej metodologii. W zależności od sytuacji rynkowej wartości tych wskaźników mogą się różnić.

Do tego dochodzi marża banku. Bank może ustalić ją na innym poziomie w ofercie opartej na nowym wskaźniku niż w ofercie opartej na WIBOR-ze.

W rezultacie nawet jeśli wartość POLSTR będzie niższa od wartości WIBOR-u w danym momencie, kredyt oparty na POLSTR nie musi być tańszy.

Znaczenie ma również to, w jaki sposób wskaźnik jest stosowany w umowie, jak często aktualizowane jest oprocentowanie oraz jakie dodatkowe koszty ponosi klient.

Dla kredytobiorcy najważniejsza jest cała oferta kredytowa, a nie sama nazwa wskaźnika referencyjnego.

Warto też pamiętać, że reforma wskaźników nie przesądza o przyszłym kierunku stóp procentowych. POLSTR sam w sobie nie jest obietnicą obniżenia rat.

7. Kiedy POLSTR zastąpi WIBOR?

Reforma jest wdrażana stopniowo, a jej harmonogram był aktualizowany w miarę postępu prac.

Zgodnie z komunikatami KNF i Narodowej Grupy Roboczej od 1 stycznia 2027 r. wskaźniki WIBOR i WIBID mają przestać być stosowane w nowych umowach i instrumentach finansowych objętych reformą, z określonym wyjątkiem dotyczącym niektórych transakcji pochodnych służących zarządzaniu ryzykiem w istniejących portfelach.

Nie oznacza to, że każda nowa umowa kredytowa musi być oparta na POLSTR. Na rynku będą dostępne również kredyty ze stałym lub okresowo stałym oprocentowaniem.

Banki przygotowują nowe produkty oparte na POLSTR, a reforma przewiduje stopniowe zwiększanie jego znaczenia w nowych umowach.

Co z dotychczasowymi stawkami WIBOR?

Zgodnie z komunikatami z maja 2026 r. najważniejsze stawki WIBOR, czyli 1M, 3M i 6M, mają być opracowywane do 31 grudnia 2036 r. Oznacza to, że ostatnim dniem ich opracowywania ma być 31 grudnia 2036 r., a zaprzestanie nastąpi 1 stycznia 2037 r.

Warto przy tym wiedzieć, że poszczególne terminy WIBOR są wygaszane w różnym czasie. Przykładowo opracowywanie WIBOR O/N ma zakończyć się 1 października 2026 r., a WIBOR 1Y ma być opracowywany do 21 grudnia 2026 r., z uwzględnieniem uprawnień nadzorczych KNF.

Oznacza to, że reforma nie polega na wyłączeniu wszystkich stawek WIBOR w jednym dniu. Jest to proces uporządkowany, którego celem jest umożliwienie dalszego funkcjonowania istniejących umów w okresie przejściowym.

Ponieważ harmonogram reformy może być aktualizowany, przed podjęciem decyzji finansowej warto sprawdzić najnowsze komunikaty KNF i GPW Benchmark.

8. Mam już kredyt hipoteczny na WIBOR-ze. Co powinienem zrobić?

Jeżeli spłacasz obecnie kredyt hipoteczny oparty na WIBOR-ze, nie musisz automatycznie zmieniać umowy tylko dlatego, że wprowadzany jest POLSTR.

Sama reforma nie oznacza, że 1 stycznia 2027 r. wszystkie istniejące kredyty zostaną automatycznie przeliczone na nowy wskaźnik.

Zgodnie z przyjętym modelem WIBOR ma być nadal opracowywany w okresie przejściowym, aby umożliwić obsługę istniejących umów i instrumentów finansowych. Szczegółowe zasady postępowania zależą jednak od rodzaju umowy, obowiązujących przepisów i rozwiązań przyjętych w ramach reformy.

Co możesz zrobić już teraz?

Po pierwsze, sprawdź swoją umowę kredytową. Zwróć uwagę na rodzaj oprocentowania, zastosowany wskaźnik referencyjny, marżę banku i zasady aktualizacji oprocentowania.

Po drugie, nie podejmuj decyzji na podstawie samych nagłówków. Informacja o końcu WIBOR-u nie oznacza automatycznie, że Twoja rata wzrośnie lub spadnie.

Po trzecie, w razie wątpliwości skontaktuj się z bankiem. Zapytaj, w jaki sposób reforma może dotyczyć Twojej konkretnej umowy i czy przewidziano dla niej określone rozwiązania przejściowe.

Jeżeli rozważasz refinansowanie kredytu, czyli przeniesienie go do innego banku, porównaj dostępne oferty i całkowite koszty takiego rozwiązania. Sam fakt wprowadzania POLSTR nie jest wystarczającym powodem, aby zmieniać bank.

9. Planuję dopiero wziąć kredyt hipoteczny. Czy warto czekać na POLSTR?

Nie ma jednej odpowiedzi, która będzie właściwa dla każdego.

POLSTR jest wdrażany jako docelowy wskaźnik dla nowych umów objętych reformą. Nie trzeba jednak czekać do 2027 r. wyłącznie po to, aby rozważyć kredyt oparty na nowym wskaźniku. Dostępność konkretnych ofert zależy od banku i aktualnej oferty.

Z drugiej strony nie warto zakładać, że nowy wskaźnik automatycznie zapewni najniższe oprocentowanie.

Przed podjęciem decyzji warto porównać:

• oprocentowanie i marżę banku,

• wysokość miesięcznej raty,

• całkowity koszt kredytu,

• warunki ewentualnych ubezpieczeń i produktów dodatkowych,

• zasady aktualizacji oprocentowania,

• możliwość wcześniejszej spłaty lub refinansowania.

Warto również zwrócić uwagę na różnicę między oprocentowaniem zmiennym a okresowo stałym. Każde z tych rozwiązań ma inne zalety i wiąże się z innym rodzajem ryzyka.

Jeżeli masz zdolność kredytową i planujesz zakup nieruchomości, warto sprawdzić dostępne oferty i porównać je na podstawie konkretnych warunków, zamiast podejmować decyzję wyłącznie na podstawie daty wprowadzenia nowego wskaźnika.

10. Czy kredyt ze stałym oprocentowaniem chroni przed zmianami WIBOR-u i POLSTR-u?

Kredyt z okresowo stałym oprocentowaniem działa inaczej niż kredyt ze zmienną stopą.

W okresie obowiązywania stałego oprocentowania wysokość oprocentowania nie zmienia się bezpośrednio wraz ze zmianami WIBOR-u ani POLSTR-u. Dzięki temu łatwiej przewidzieć wysokość raty w określonym okresie.

Nie oznacza to jednak, że taki kredyt zawsze będzie tańszy.

Jeżeli rynkowe stopy procentowe spadną, osoba korzystająca ze stałego oprocentowania może przez pewien czas płacić ratę wyższą niż osoba, której oprocentowanie jest zmienne. Jeżeli natomiast stopy wzrosną, okresowo stałe oprocentowanie może zapewnić większą przewidywalność kosztów.

Warto również pamiętać, że stałe oprocentowanie w kredytach hipotecznych jest często ustalane na określony okres, a nie na całe 25 czy 30 lat. Po jego zakończeniu bank może zaproponować warunki na kolejny okres stałego oprocentowania albo zastosowanie innego rozwiązania zgodnie z umową.

Dlatego przy wyborze kredytu trzeba rozważyć zarówno koszty, jak i własną tolerancję na ryzyko zmian rat.

Nie ma jednego rozwiązania, które będzie najlepsze dla każdego. Warto porównać dostępne warianty i zdecydować, który lepiej odpowiada Twoim potrzebom.